29/6/10
απο ψηλα....
10/10/09
Καραβια βγηκαν στη στερια....
27/3/09
της πρύμης το πέτσωμα


Επιτέλους λιακάδα. και η πρύμη κλείνει. Τα μαδέρια απο διαλεγμένο φιλανδικό πεύκο, γύρισαν πολύ ευκολα. Ο τάκος ο τελευταίος είναι από φτελιά. .τέσσερα λοιπόν τα ριπίδια, από κάθε πλευρά του σκάφους. Το τελευταίο τοποθετήθηκε αφού πρώτα μαδερώθηκε το κάτω μέρος της πρύμης...
Σειρά εχει τώρα το τακάδο - τρυπητο-. Θα ξεκινήσουμε από την πρύμη για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε με τα ριπίδια της.
26/3/09
το κλεισιμο της πρύμης



Η αλήθεια είναι οτι περιμεναμε πως η πρύμη θα μας ζόριζε περισσότερο. Τελικα τοποθετωντας τα πρωτα 6 ριπίδια πάνω στο τελευταιο νομεα, ειδαμε πως για να συνεχίσουμε ήταν απαραίτητη η τοποθετηση της πρώτης πρυμιας τσαπας..

Το απογευμα εκεινο ηταν αρκετα ήρεμο, και η ευκολια με την οποια ερχονταν τα ξύλα μας γέμισε ευφορια και ηρεμια ... ηταν σαφως η καταλληλη ευκαιρια για να αποθανατίσω καρέ καρε την όλη διαδικασία , διχως να ενοχλω τους πρωτο μαστορες (Πανος & Μακης... που όταν διαβάσουν όσα γραφω θα γελανε νομίζοντας πως τους πειράζω...)
παμε λοιπον να δούμε βήμα βήμα όσο έγιναν εκεινο το σουρωπο (24.03.09
) λίγο πριν πέσει ο ήλιος
Αφου βγηκε η σταντζόλα για το ξύλο και παρθηκαν στο μαδέρι όλα τα φάλτσα, προηγήθηκε της τοποθέτησης ,πλανιαρισμα του πρυμνιου ποδοσταματος , κόψιμο των στραγγαλιων που προεξειχαν και λοιπες προετοιμασίες...





Στη συνεχεια , τοποθετήθηκε το ξύλο και με σφίχτες, βίδες και νταβίδια πιαστηκε , πρωτα στην δεξια τη πάντα, μετά στο κέντρο και τέλος στο αριστερο στραβόξυλο...


(τοποθετώντας την τσάπα)


το αποτέλεσμα άρεσε σε όλους μας...
οταν μάλιστα μπήκαν ολα τα μαδερια (ανήμερα του ευαγγελισμου - επονται φωτογραφίες) με περίσση ικανοποιηση ,τα παιδία και ο Καπτα Σταύρος, με σχόλια ποικίλα ειπαν πως "Η πρυμη πέτυχε", "δεν θα υπάρχει τέτοια πρύμη" κ λοιπα αυτάρεσκα.... πάντως τις κακόβουλες κασσανδρες μέχρι στιγμής τις διεψευσαν.... ελπίζω να ίδιο να συμβεί και με το υπόλοιπο σκάρι...
18/3/09
λεξιλόγιο & ορολογία (μέρος 1ο)

Οι ταρσανάδες οι αυτοσχέδιοι και τα μικρα καρνάγια είναι από τη φύση τους χώροι μαγικοί, με δικά τους καταδικά τους χρωματα, με εικόνες μονοδικές , με τις μυρωδίες της μπογιάς και του ξύλου αναμεμειγμένες . Μερός της μαγείας έγκειται και στην ειδίκη ορολογία, στις λέξεις που εκεί μόνο ακούγοναι και χρησιμοποιούνται απο λίγους. Εν μέσω καρφωμάτων, πλανιαρίσματος και λοιπων εργασίων εγώ γυρίζω με ένα μολύβι και πρόχειρα καταγράφω ακούσματα και ιδιωματισμους μοναδικους.Οταν μου απολειπει το χαρτί σημειώνω σε ξύλα και γυαλόχαρτα, οταν η κουβέντα είναι σοβαρή , δεν διακόπτω για απορίες και άγνωστες λέξεις, όταν οι τόνοι χαλαρώνουν ζητώ διευκρινίσεις καθώς ακόμη και για μένα που μέσα σε σκάφη ξύλινα μεγάλωσα, καποιες λέξεις είναι πρωτοακούσματα και terra ignotina...
Επειχειρώντας λοιπόν μια πρωτη προχειρη καταγραφή των όσων μέχρι σήμερα συνέλεξα & κατέγραψα- οχι κατ' ανάγκη μόνο όρων ναυπήγησης αλλά εν γένει θαλασσινών-, έχουμε σε σειρά αλφαβητική ( κατά τακτά διαστήματα το ιδίοτυπο αυτό "λεξικό" θα εμπλουτίζετε):
- Α:
- β:
- γ:
Γαλβάνισμα - γάνωμα της σιδερένιας πρόκας ωστε να μην σκουρίαζει
- δ:
- ε:
- ζ:
- η:
- θ:
- ι:
- κ:
καδίνα (καδένα)- το καμάρι , ξύλο μονοκόματο με ελαφρία κλίση που ενωνει τα αντιριστά στραβόξυλα των νομεων στο ύψος του καταστρώματος και κάτω ακριβως απο το τακάδο
κοράκι- το ορθο ποδόσταμο της πλωρης, ξύλο που εφάπτεται με μάτιση της καρίνας
κόμπος- το σημείο εκείνο της γάστρας που αλλάζει η κλίση του σκαρίου. ο κόμπος πρέπει να είναι στα ύφαλα, λίγο κάτω από την ίσαλο γραμμή. το σημειο του κόμπου είανι βσικό και καθορίζει την πλευσιμοτητα και την συμπεριφορά του σκαφους στην θαλασσα. Κομπος που είναι πολύ χαμηλά κόβει ταχύτητα και αλλάζει την ευσταθεία. Αν ο κόμπος βγεί στα έξαλα απαιτήται σαβούρα.
κούρμπα- η κλίση που έχει ένα ξύλο, η γωνία που πρεέπι να σχηματίζει
καμάρι- η καδίνα -ξύλο μονοκόματο με ελαφρια κούρμπα που ενωνει τα αντιριστά στραβόξυλα των νομεων στο ύψος του καταστρώματος και κάτω ακριβως απο το τακάδο.
καδινοπνίχτης- το μακρύ ξύλο που ενώνει τα καμάρια μεταξύ τους και συμβάλει στο περαιτερο δέσιμο του σκάφους
καβαλάρης- το δευτερο μαδέρι
κόντρα-καβαλαρης- το τρίτο μαδέρι
κουφούσι-
κάσαρo- το πάνω μέρος της πρυμης
καπούνι- υπερύψωμα ( forecastle)
κούρεμα- η διαδικασία κατα την οποια το πανω μέρος των στραβόξυλων αποκτα ομοιμορφό ύψος στην γραμμή της κάτω κουπαστής περίπου
καπάκι- ξύλο που μπαίνει σαν "κούμπωμα" , πρόσωπο για να κλείσει τα κενά
καταφραγή- η σειρά που ακολουθείται στο μεδέρωμα. Το σκαλωτό μάτισμα που προτειμουν καποιοι καραβομαραγκοί να κανουν ,αντί να τοποθετήσουν μαδερι σφηνας.
καλαφατισμα- η διαδικασία στεγανοποιησης, προαπαιτούμενα , καλαφατικό, στουπί και ματσόλα
κούτσα-η γωνία ανάμεσα στους νομεις
καναβέτα-ξύλινο κουτί , μπαούλο
κολτέλο ή κουλτελο ή σπαθί- το δυνατο μέρος του ξύλου που δουλεέυει και αποροφά τις ενάτνιες δυναμεις. η εκφραση "στο σπαθί κρατά το ξύλο"
ματίσεις & σόκορα
Η μάτιση - σόκορο- των μαδερίων της τσάπας. Οι προκιές ακόμη αζουμπάριστες.
άποψη της πλώρης - εσωτερικά- λειπουν ακόμη τα τουφέκια και κάποια λίγα ριπίδια.

Για να έρθει το ένα μαδέρι να εφαρμόσει με το άλλο θέλει "βίδα και νταβίδι"...λέει συνεχώς ο καπτά Σταύρος.
Διακρίνεται το κάψιμο του ξύλο από το καμινέτο .
Μπήκαν οι τσάπες , τα πρώτα δύο μαδερια




λένε πως αν ένα σκαρι δεν μαδερωθεί, όσο ζωηρή φαντασία και να διαθέτεις δεν μπορείς να δείς την τελική "γραμμή" του... Και μάλλον δίκιο είχαν οι παλιοί... Ετσι οι πρωτες μέρες του Μαρτίου μας βρήκαν να τοποθετούμε τις τσάπες , τα δύο πρωτα πιο πλατία μαδέρια που βρίσκονται κάτω απο το τακάδο (ή κατά πως το αποκαλόυν σε άλλα μέρη "τρυπητό" ). Η γραμμή δεν μας απογοητευσε καθόλου, απλά καθώς ήταν το πρώτο μαδερωμα μας πέδεψε λίγο.Ηθελε προσοχή μεγάλη να μην σπάσει το ξύλο, ειδικά στην πλώρη που είχε έντονο γύρισμα (κούρμπα). δούλεψε λοιπον το καμινέτο και το νερό για να κάμψουν τις φυσικές ροπές του ξύλου ( να το "ψοφίσουν" σύμφωνα με τη γλώσσα των καραβομαραγκών). Λεπτομέριες;
-Τα μπροστινά μαδερια έμειναν οληνυχτις βουτηγμένα μέσα σε πηγάδι παλιο για να ποτίσουν...
-όπου υπήρχε διαφορά δούλεψε η πλάνη για τα φέρει ίσα
- το δευτερο μαδέρι στην άκρή του σπάστηκε με το εργαλείο του ρούτερ για ομορφία
- το ξύλο είναι πευκο φιλανδικό, διαλεγμένο άροζο -κατά το δυνατόν- με ρετσίνι ακόμη να αναβλύσει...
16/2/09
Μόλις έκλεισε και η πλώρη και το κουρέψαμε , στα μάτια μας ζωντάνεψε, το είδαμε αρματωμένο, να ταξιδεύει, να σκίζει τις θάλασσες


Μόλις λοιπόν μπήκε η βάση της μεσαίας τομής , βαμμένη ,τσαβετωμένη και στην θέση της ήταν τo πρώτο ξύλο που μας έκανε να φανταζόμαστε πως θα είναι το σκαρί...Ήθελε βέβαια μεγάλη μεγάλη φαντασία αλλά εμείς ταξιδεύαμε με το νου μας στις θάλασσες που μας περιμένουν…
Όταν άρχιζε να γεμίζει με στραβά – «να πήζει» κατά πως λέγαμε άρχιζε να μας δίνει κουράγιο για την συνεχεία... ήμασταν στη φάση που ακολουθώντας όσα προστάζει το παλιό τραγούδι, "σκαρίαζαμε ταξίδια μακρινά... όχι ως την Τζαμάικα αλλά για Αίγυπτο.... Κορσική....όλα είναι τόσα θολά αλλά και τόσο δημιουργικά.
Όταν όλοι οι νομείς μπήκαν , όλοι μας ρωτούσαν γιατί τόσο πυκνά τα βάλατε τα στραβά και εμείς απαντάμε αυτάρεσκα "για να 'ναι σκαρί γέρο να μην καταλαβαίνει το ζόρι της θάλασσας, "...
Μόλις έκλεισε και η πλώρη και το κουρέψαμε , στα μάτια μας ζωντάνεψε, το είδαμε αρματωμένο, είδαμε τις ατέλειες, προχωρήσαμε σε διορθώσεις, είδαμε που θα έρθει η θάλασσα – η ίσαλος « να μπει ο κόμπος μέσα», τι βαθικά θα τραβά….
Μόλις δε βάλαμε και τα πρώτα καμάρια σκεφτόμασταν πως θα χωριστούν οι καμπίνες, σε τι πλάτος θα μπει το μαουλοπόρτι και που θα είναι του μηχανοστασίου ο μπουλμές. Κάθε μέρα έχει και τις διαβουλεύσεις της για το επόμενο βήμα, το επόμενο ξύλο, το επόμενο χώρισμα.
Ο δρόμος μπροστά μας ακόμα είναι σίγουρα μακρύς, είναι όμως ένας δρόμος δημιουργίας, γεμάτος εικόνες σπάνιες , ακούσματα ξεχασμένα και λέξεις που έχουν την δική τους μοναδικότητα, τη δική τους μαγεία.
Αυτό που μας τραβά και μας παρακινεί μπορεί να μην έχει εξήγηση , μπορεί όμως να είναι και η αίσθηση ότι μετέχουμε σε ένα ταξίδι στο χρόνο, ή πάλι ότι συμμετέχουμε σε ένα δρώμενο που χάνετε, πως γινόμαστε συνεχιστές μια παράδοσης που απαξιώνετε από τους πολλούς
Ίσως είναι οι συμβουλές και τα μυστικά των παλιών, όπως για «φωτιά και νερό στο ξύλο που δεν γυρίζει» που μετουσιώνονται σε γνώση και εμπειρία ανεκτίμητη…
Ίσως είναι η εικόνα του Μάκη που ποζάρει με καμάρι στο φακό κρατώντας και δουλεύοντας το σκαρπέλο σαν τους «παλιακούς»…Ο Πάνος που σκέφτεται διπλά και τριπλά πριν αποφασίσει να πειραματιστεί , με «το ξύλο που δεν έρχεται» και την τεράστια υπομονή και επιμονή του…
Ίσως ακόμη να είναι και το ίδιο το ξύλο, υλικό ζωντανό που μας παιδεύει και γυρνά μόνο αν πας με τα νερά του…
Ίσως τέλος αυτό που μας τραβά να είναι και η ίδια η μοναδικότητα του εγχειρήματος που απαιτεί πάνω από όλα μια λοξοδρόμηση από τα πεπατημένα και συνηθισμένα μονοπάτια της ζωής…
Μπορεί στο χρονοδιάγραμμα μας να πέσουμε έξω, μπορεί το σκαρί μας να έχει ψεγάδια, μπορεί να δυσκολευτούμε να βρούμε το δρόμο προς τη θάλασσα – το στήσαμε σε χωράφι δανεικό, 4 χιλιόμετρα από το λιμάνι…- αλλά το σίγουρο είναι πως μόνο κερδισμένοι και «γεμάτοι» θα βγούμε από αυτή την εμπειρία.
13/2/09
και το ονομα αυτού


το όνομα του σκαρίου μας " κουρσαρος της Αγίας Μαύρας" ή λατινοφώνως "corsaro del' Santa Maura". οπου Σαντα Μαυρα το ενετικό όνομα της Λευκάδας....Εμβλήμα του τα λιοντάρια του Κάστρου του νησίου....
Και οσο για τους περιέργους που ρωτάν πως θα μοίαζεί, τα γνήσια σχέδια ακόμη δεν τα δείχνουμε - όχι για λόγους μυστικοπάθειας αλλα γιατί κατά την δειαρκεια της εφαρμογής αλλάζουν....Μπορώ μόνο να δείξω το σχέδιο που μας ενέπνευσε για την κατασκεύη.
φωτογραφίες πολλές με επεξηγήσεις και στο flirck : http://www.flickr.com/photos/aegeotissa/sets/72157604562914272/
το πηραμε ζεστά και με βροχή ακόμη και χαλάζι καθέ απόγευμα σκαρίαζουμε και κάτι...
νεότερα της κατασκεύης...Ο Μάκης με σκαρπέλο και σκαρπάνι πελεκά τον καδενοπνίχτη, στο μέρος που θα θηλυκώσει η καδίνα ή αλλίως καμάρι...
Ελάχιστες οι διαφορές στην τεχνική με των παλίων καραβομαραγκών... Οπως τα παιδια αυτά αρέσκονται να λένε " εμεις ακολουθούμε των παλιακών τα χνάρια"..

Ο Πάνος ανάμεσα σε δύο καμάρια , σκέφτεται πως θα χωριστουν οι καμπίνες, σε τι πλατος θα μπει το μαουλοπόρτι και που θα είναι του μηχανοστασίου ο μπουλμές.

απόψη του σκαρίου από την πρύμη προς τα πλώρα... ανέβηκα στης πρυμης την παπαδία για να τραβήξω την φωτογραφία.Διακρίνονται η σάφρα, οι στραγαλλίες και το κούρεμα των νομέων...

αποψη των σταβων της πλώρης... το λατρεύω το κλείσιμο της. πάνω στην σάφρα, πίασμενη με σφιχτήρες για να γυρίσει η στραγαλία . Για τα δύσκολα τα γυρίσματα, χρησιμοποιουν φωτια και νερό και μετα αφήνουν το ξύλο να πάρει την κλίση μόνο του σταδιακά για 2-3 μέρες...

Διαβούλευση για τις εργασίες της μέρας...Συμβούλάτορας Καπτά Σταύρος...στην υλοποιηση Πάνος και Μάκης, βοηθός εθελοντής ο Βεσσαριος... οι υπόλοιποι προσκολειόμενοι...Η γκρίνια και οι διαφωνίες δεν λείπουν , ειναι μέρος όμως της γοητείας που ασκεί η ναυπήγηση...
14/4/08
“Τα φώτα μη σε κλέβουνε των πλοίων των μεγάλων



Πάνε σχεδόν δέκα χρόνια που γνώρισα τον Πάνο Δρ., ναύτη στο Αιγαιώτισσα ΙΙ τότε. Μια από τις πρώτες κουβέντες που είχαμε ήταν για το όνειρο το παιδικό του : κάποτε να φτιάξει ένα σκαρί ξύλινο σαν τα παλιά τα πειρατικά , με πλώρη περήφανη καραβόσκαρου, μπαστούνι να σημαδεύει τον ουρανό, πρύμη καραβέλας με σκαλιστά πολλά και ακρόπρωρα. Δεν ήταν ανάγκη να είναι μεγάλο, δώδεκα – δεκαπέντε μέτρα μόνο γιατί κατά πως λέει και ο στίχος : «“Τα φώτα μη σε κλέβουνε των πλοίων των μεγάλων
αυτή για μας είναι η ζωή, η άλλη είναι των άλλων…”
Ήξερα κατά βάθος – πως αυτό που στους περισσότερους φάνταζε ρομαντική ονειροπόληση , κάποτε , όταν θα έρχονταν το πλήρωμα του χρόνου, θα άρχισε να αποκτά σάρκα και οστά ή καλύτερα καρίνα και στραβά, πέτσωμα και κατάστρωμα…
Μια δεκαετία λοιπόν αργότερα , με τα σχεδία κατασταλαγμένα στο μυαλό και σχεδιασμένα επί χάρτου βάλαμε πλώρη για το σκάριασμα…μόνοι δίχως ναυπηγούς, σε ταρσανά αυτοσχέδιο , κάπου στην Λευκάδα, να στήσουμε σάλες αρχέγονες, να βγάλουμε τα πρώτα χνάρια . τόση ήταν η ζέση για το σκαρί που τα χνάρια του ποδοστάματος της πλώρης , σχεδιάστηκαν ένα σούρωπο με το φεγγάρι μόνο να μας φωτίζει σε μια αυλή…
Πρώτες ύλες , κυπαρίσσι για την καρίνα και τα καμάρια , ευκάλυπτος για τα στραβά και το κοράκι της πλώρης ,φτελιά πολύχρονη για την πρύμη
Μετέχοντες και συμμετέχοντες : φυσικά ο Πάνος, ο Μάκης ( αδέλφια) με την αγάπή τους για την θάλασσα , τη όρεξη τους για δημιουργία , ακόμα αν θέλετε την τρέλα την όμορφη των Επτανήσιων.
Σχεδιαστής και συμβουλάτορας ο Καπτά Σταύρος ( ο πατέρας μου) με εμπειρία πολύτιμη την κατασκευή ήδη τριών μεγάλων ξύλινων σκαφών ( το πρώτο ήταν ένα πέραμα στην Κέρκυρα και φυσικά τα δύο τα Αιγαιώτισσα), χαρούμενος που τέτοια εμπειρία μπορεί επιτέλους να την μεταλαμπαδεύσει και σε γενιά νεότερη…
Η καρίνα έπεσε μόλις χτες ( 13 / 04 του 2008) . Το ίδιο και τα δύο τα ποδοστάματα…. Οι εργασίες θα προχωράν αργά , υπάρχουν και οι κύριες ασχολίες μας που δεν μπορούν να περιμένουν…. Ευελπιστούμε όμως σε ένα ενάμιση χρόνο να σηκώσει άγκυρα …
Στο σετ αυτό θα ανεβαίνουν φωτογραφίες από την βήμα προς βήμα ( και με κάθε λεπτομέρεια) κατασκευή του πειρατικού μας… Όσοι πιστοί πιστεύεται πως θα βρείτε εδώ ενδιαφέρον , κοπίαστε…
Α… όνομα ακόμα δεν έχει βρεθεί οπότε κάθε ιδέα είναι καλοδεχούμενη….





